При постапката за присоединување на едно друштво кон друго а во осгласност со постапката пропишана со ЗТД, дали пренесувањето на основните средства и другите добра, кои се во сопственост на едното друштво кое што се присоединува а кои се пренесуваат во друштвото кое што презема претставува промет кој се оданочува со ДДВ?
Согласно член 2 точка 1 од Законот за данокот на додадена вредност, предмет на оданочување со данокот на додадена вредност е прометот на добра и услуги кој се врши со надоместок во земјата од страна на даночниот обврзник во рамките на неговата стопанска дејност.
Прометот на добра и услуги подлежи на оданочување со данокот на додадена вредност, само ако истиот се извршува со надоместок (размена на исполнувања). Размената на исполнувања претпоставува дека постојат исполнувач и примател на доброто или корисник на услугата и дека за прометот постои противисполнување (надоместок). Размената на исполнувања може да настапи само ако прометот е насочен кон прием на противисполнување и ако со тоа се иницира саканото, очекуваното или можното противисполнување, така што на крај ќе бидат заемно поврзани меѓусебно извршените исполнувања.
Согласно член 3 став 1 од ЗДДВ, промет на добра во смисла на овој закон претставува преносот на правото на располагање со движен или недвижен материјален имот.
Под поимот на пренос на правото на располагање се подразбира преносот на економската супстанца на доброто од исполнувачот спрема примателот на доброто, кој бил конечно извршен од страна на учесниците на прометот и за кој искажале волја страните на прометот. Примателот на доброто мора да е фактички во состојба да го користи доброто како сопственик и да може истото да го отуѓува.
Во случај на статусни промени кога се пренесува сиот имот и обврските на постоечкото друштво на новите душтва, не настанува промет на добра.
Согласно напред наведеното, сметаме дека со присоединување на едно друштво кон друго друштвото врз основа на извршена статусна промена согласно одредбите на Законот за трговски друштва, кога се пренесува целиот имот и обврските не настанува промет на добра кој подлежи на оданочување со ДДВ согласно член 3 од ЗДДВ.
Но, внимавајте, доколку само се вложуваат добра од едно друштво во друго друштво како основачки влог, во таков случај настанува промет кој подлежи на оданочување со данокот на додадена вредност. Даночниот обврзник кој ги вложува добрата доколку е регистриран за целите на данокот на додадена вредност, истиот има обврска да пресмета данок на додадена вредност и согласно членовите 39 до 45 од ЗДДВ, данокот да го пријави во даночната пријава и да го плати.
Македонска компанија која се занимава со производство, прима фактура од странство. Фактурата гласи за услуги кои се однесуваат на извршени работи од странски физички лица кои се официјално пријавени како вработени во поврзани друштва и кои вршат обуки во македонската фирма а за цели на унапредување на продажбите и подобрување на деловната поставеност на македонската компанија. Обуките делумно се вршат на територија на Македонија а делумно надвор од територија на Македонија и сите се соодветно документирани.
На фактурата од странство се јавуваат следниве ставки: трошоци за тренинг, провизија за вработените, плата – трошок за вработените кои се ангажирани, дневници – трошок за вработените кои се ангажирани, хотелски трошоци, трошоци за превоз – авион, автобус, воз, такси и патничко осигурување на вработените кои се ангажриани од странската компанија.
Кој би бил даночниот третман на овие фактури за услуги, од аспект на ДДВ, Задржан данок и ДЛД?
Од аспект на ЗДЛД
Согласно член 3 од ЗДЛД), под личен доход се подразбираат следните видови доход остварени во земјата и во странство: 1) доход од работа; 2) доход од самостојна дејност; 3) доход од авторски и сродни права; 4) доход од продажба на сопствени земјоделски производи; 5) доход од права од индустриска сопственост; 6) доход од закуп и подзакуп; 7) доход од капитал; 8) капитални добивки; 9) добивки од игри на среќа; 10) доход од осигурување и 11) друг доход.
На оданочување подлежи доходот од ставот 1 на овој член што е остварен во пари, во хартии од вредност, во натура, или во некој друг вид.
Согласно наведеното доколку исплата се однесува на факутура по основ на краткотрајна обука – тренинг , надоместоци за странско лице обучувач наведени во спецификација на фактурата (исплатата на провизија за вработените, плата – трошок за вработените кој се ангажирани, дневници, хотелски трошоци, превоз и патничко осигурување на лица вработени кај странски бизнис партнери за трошоци направени во Република Македонија), фактурирани од странско правно лице на правно лице во Македонија не претставува категорија која подлежи на оданочување, согласно одредбите од член 3 од ЗДЛД и истите не треба да се пријават во Управата за јавни приходи.
Од аспект на ЗДД
Согласно член 20 од ЗДД, освен ако поинаку не е регулирано со Меѓународните договори за одбегнување на двојно оданочување, домашно правно лице, домашно физичко лице регистрирано за вршење дејност и странско правно лице или физичко лице-нерезидент со постојана деловна единица во Република Македонија кои вршат исплата на приходи на странско правно лице наведени во членот 21 од овој закон, се должни при исплатата на приходот да го задржат и да го уплатат данокот на соодветната уплатна сметка истовремено со исплатата на приходот.
Според членот 21 од ЗДД, задржувањето на данок се применува на следниве приходи, без оглед дали се исплатени во Република Македонија или во странство: 1) приход од дивиденди; 2) приход од камата од резидент; 3) приход од камата од нерезидент кој има постојана деловна единица во Република Македонија, ако каматата е на трошок на постојаната деловна единица; 4) приход од авторски хонорар исплатен од резидент; 5) приход од авторски хонорар исплатен од нерезидент со постојана деловна единица во Република Македонија, ако авторскиот хонорар е на трошок на постојаната деловна единица; 6) приход од забавни или спортски активности кои се вршат во Република Македонија; 7) приход од вршење на менаџмент, консалтинг, финансиски услуги и услуги на истражување и развој, ако приходот е исплатен од резидент или е на трошок на постојаната деловна единица во Република Македонија; 8) приход од осигурителни премии за осигурување или реосигурување од ризици во Република Македонија; 9) приход од телекомуникациски услуги меѓу Република Македонија и странска држава и 10) приход од закуп на недвижности во Република Македонија.
Согласно член 11 став (1) од Правилник за начинот на пресметување и уплатување на данокот на добивка и начинот на одбегнување на двојното ослободување или двојното оданочување pод приходи на странското правно лице за кои се врши задржување на данокот за целите на членот 21 од Законот, се подразбираат приходите остварени од: дивиденди, камати, авторски хонорари, приходите од забавни или спортски активности кои се вршат во Република Македонија, приходите од вршење на менаџмент, консалтинг, финансиски услуги и услуги на истражување и развој, приходи од осигурителни премии за осигурување или реосигурување од ризици во Република Македонија, приходи од телекомуникациски услуги помеѓу Република Македонија и странската држава и приход од закуп на недвижности во Република Македонија.
Согласно член 11 став (6) Приход од вршење менаџмент услуги подразбира приход остварен од организирање, планирање, координирање, контролирање и мотивирање, во остварувањето на целите на трговските друштва, односно во остварувањето на одредени економски резултати (профит).
Согласно член 11 став (7) Приход од консалтинг услуги подразбира приход остварен од вршење услуги на служби или организации што се занимаваат со давање на совети и интелектуални услуги во стопански финансиски и технички проекти односно упатства или работи на некој специјален предмет или проект за определен надомест. Под консалтинг услуги се подразбираат и: правни, даночни, сметководствени и ревизорски услуги, кои што странските правни лица ги вршат со надомест за домашните субјекти. Под консалтинг услуги на деловно советување, се смета секој облик на деловно советување или консултација. По исклучок, не се смета за услуга на деловно советување: одржувањето на предавања, семинари, работилници и слични методи на подучување, потоа услуги на инжињери, архитекти и слични услуги кои за резултат имаат пишани документи за постапување (идејни и изведбени проекти, нацрти, упатства и други документиза постапување). За услуги на деловно советување не се сметаат и услугите на посредување и застапување во некоја зделка, како и услугите на користењето на различните бази на податоци.
Согласно цитираната регулатива сметаме дека приходот што нерезидент ќе го оствари од трошоци за тренинг, провизија за вработените, – трошок за вработените кои се ангажирани, дневници – трошок за вработените кои се ангажирани, хотелски трошоци, трошоци за превоз – авион, автобус, воз, такси и патничко осигурување на вработените кои се ангажриани од странската компанија доколку сите се поврзани со обука на вработените не потпаѓаат под консалтинг услуги и не подлежат на данок по задршка.
Трошоците за плата на лицата кои се ангажирани за обука, доколку истата се однесува само за вршење на обука на вработените не подлежи на данок по задршка, но доколку истата се однесува за ангажман во компанијата за давање менаџмент или консалтинг услуги истата е приход кој подлежи на данок по задршка.
Од аспект на ЗДДВ
Согласно член 2 точка 1 од Законот за данокот на додадена вредност, предмет на оданочување со данокот на додадена вредност е прометот на добра и услуги кој се врши со надоместок во земјата од страна на даночниот обврзник во рамките на неговата стопанска дејност.
Промет на услуги согласно член 6 став 1 од ЗДДВ претставува секоја дејност која не е промет на добра во смисла на член 3 став 1.
Кај прометот на услуги оданочувањето според член 2 точка 1 од ЗДДВ зависи од тоа дали услугите биле извршени во земјата или надвор од неа. Местото на услугата се утврдува според член 14 од ЗДДВ. Неопходноста за утврдување на местото на услугата според овие одредби секогаш се појавува кога услугата фактички се врши во странство или кога вршителот или корисникот на услугата е резидентен во странство
Согласно член 14, став (2) и став (3) од Законот за данокот на додадена вредност за место на прометот на услуга кон даночен обврзник, се смета местото, каде што тој даночен обврзник има вистинско седиште. Доколку прометот на услуги се врши кон подружница која даночниот обврзник ја има надвор од местото на вистинското седиште, тогаш како место на промет на услуги се смета местото кадешто даночниот обврзник има подружница. Доколку такво место не постои, за место на прометот на услуги се смета постојаното живеалиште или престојувалиште на даночниот обврзник кој е корисник на услугата.
Следствено, во овој случај, бидејќи фактурата е во рамки на B2B концептот (односно е кон странски давател на услуги), за истата место на прометот ќе биде во странство и следствено не треба да се засмета ДДВ.
Внимавајте, бидејќи постои и исклучок од општото правило согласно кој место на промет на услугата е местото каде што услугата се извршува за услуги кои се однесуваат на обезбедување на услуги и придружни активности во врска со културни, уметнички, спортски, научни, образовни, забавни или слични активности, како што се саеми и изложби, вклучувајќи ги и услугите на организаторите на наведените услуги, кои се извршени кон лице кое не е даночен обврзник. Овој исклучок би се применувал доколку услугата би била давана од странска фирма на пример кон македонско физичко лице.
