Македонско правно лице на фабрика од ТИРЗ и дава услуга за обезбедување на имот и чистење на објект.
Дали овие услуги да ги поврземе со местото каде што се наоѓа недвижниот имот согласно членот 14, став (4), точка 2 од ЗДДВ?
Согласно член 2, точка 1 од Законот за данокот на додадена вредност, предмет на оданочување со данокот на додадена вредност е прометот на добра и услуги кој се врши со надоместок во земјата од страна на даночниот обврзник во рамките на неговата стопанска дејност.
Промет на добра, во смисла на член 3 став (1) од ЗДДВ, претставува преносот на правото на располагање со движен или недвижен материјален имот.
Промет на услуги претставува секоја дејност која не е промет на добра во смисла на член 3 од ЗДДВ (член 6, став (1) од ЗДДВ).
Поимот “во земјата”, согласно членот 11 од ЗДДВ, ја претставува територијата на Република Македонија, со исклучок на слободните зони, царинските зони и царинските складови. Прометот наменет за крајна потрошувачка во слободни зони, царински зони или царински складови ќе се смета за промет остварен во земјата согласно член 12 од Законот за ДДВ.
Прометот, кај кој местото на прометот на услугите се наоѓа во слободна зона, царинска зона или царински склад, според член 13 или 14 од ЗДДВ, не подлежи на оданочување со данокот на додадена вредност, со исклучок на прометот извршен за крајна потрошувачка.
Согласно член 14 став (1) од ЗДДВ кој се применува од 1.1.2024 за цели на одредување на местото на промет на услуги, освен лицата наведени во член 9 од ЗДДВ како даночни обврзници ќе се сметаат и лица коишто вршат дејности или извршуваат промет што не е дефиниран како оданочив промет на добра или услуги во смисла на член 2 од овој закон, односно на секој промет на услуги извршен кон нив.
Согласно член 14, став (2) од ЗДДВ за место на прометот на услуга кон даночен обврзник, се смета местото, каде што тој даночен обврзник има вистинско седиште. Доколку прометот на услуги се врши кон подружница која даночниот обврзник ја има надвор од местото на вистинското седиште, тогаш како место на промет на услуги се смета местото каде што даночниот обврзник има подружница. Доколку такво место не постои, за место на прометот на услуги се смета постојаното живеалиште или престојувалиште на даночниот обврзник кој е корисник на услугата.
Исклучок е наведен во ставот (4), точка 2 од членот 14, согласно кој за место на промет на услуга се смета местото каде што се наоѓа недвижниот имот кога се работи за промет на услуги во врска со недвижен имот, вклучувајќи го и посредувањето при промет со недвижен имот, услугите од страна на експерти и агенти за недвижен имот, проценката на недвижен имот, провизиите за сместување во областа на хотелиерството или слична област како што се сместувачки кампови или локации наменети за кампување кои функционираат како кампови/места за сместување, гарантирање на права за користење на недвижен имот и услуги за подготовка и координација на градежни активности, како што се архитектонски услуги и активности поврзани со надзор на градежни активности.
Следствено, при фактурирање кон даночен обврзник доколку станува збор за услуги согласно член 14 став, (4), точка 2 од ЗДДВ, за место на услуга се смета местото каде се наѓа недвижниот имот кога се работи за промет на услуги поврзани со недвижниот имот.
Дали постои можност за поврат на ДДВ за влезни ф-ри кои се однесуваат на проект кој е ослободен од ДДВ согласно член 24-а од ЗДДВ, но кои фактури се со дата пред и по завршување на проектот? Се работи за издатоци за проектот кој морало да бидат направени во подготвителна фаза или по завршување на проектот заради други извештајни обврски кон донаторите.
Согласно член 24-а став 1 од ЗДДВ, ослободен од данок e промет на добра и услуги, наменети за реализација на проект кој е финансиран со парични средства добиени врз основа на договор за донација, склучен меѓу Република Македонија и странски донатори, ако во тој договор е предвидено дека со добиените парични средства нема да се плаќаат даноци.
Кај проектите кои се финансирани во рамките на инструментот за претпристапна помош (ИПА) кој се спроведува во услови на децентрализирано управување, даночното ослободување од членот 24-а став 1 од ЗДДВ се однесува и за делот на средствата од национално кофинансирање обезбедено од Буџетот на Република Македонија и тоа од сопствени средства или од други извори на финансирање (член 24-а став 2 од ЗДДВ).
За да може да се користи даночното ослободување пропишано со членот 24-а од ЗДДВ имплементаторот на проектот потребно е да го регистрира проектот во Секретаријат за европски прашања. Откако ќе го регистрира проектот во Секретаријат за европски прашања, имплементаторот на проектот треба да добие даночен број на проектот со поднесување на Пријава за регистрација на даночен обврзник – проект (образец УЈП-РДО) до Управата за јавни приходи – Регионална дирекција Скопје. Пријавата за регистрација на даночен обврзник-проект (образец “УЈП-РДО”) може да ја превземете од следниов линк: http://ujp.gov.mk/mk/obrasci/opis/16. Проектот – имплементатор на проектот до вршителот на прометот треба да достави копија од Потврда за регистрација на проектот во Секретаријат за европски прашања.
Согласно член 53-а став 1 од ЗДДВ за користење на даночното ослободување од членот 24-а од ЗДДВ, даночниот обврзник е должен да издаде фактура која содржи сериски број доделен од страна на даночниот орган. Даночниот обврзник пред да ја издаде фактурата, за користење на даночното ослободување мора да го пријави прометот, по електронски пат до даночниот орган.
Согласно член 53-а ставови 4 и 5 од ЗДДВ, примателот на прометот е должен да води евиденција за примените фактури од членот 53-а став 1 од ЗДДВ по даночен обврзник. Во евиденцијата се внесуваат и примените фактури од даночен обврзник кој нема ниту седиште, ниту подружница во Република Македонија, за промети за кои е користено даночното ослободување од членот 24-а став 3 од ЗДДВ. Примателот на прометот доставува по електронски пат податоци од евиденцијата за секое календарско тримесечје, до даночниот орган, најдоцна до 25 во месецот по завршување на секое календарско тримесечје.
Вршителот на прометот заради остварувањето на ослободувањето од плаќање на данок на додадена вредност на прометот на добра и услуги наменети за реализација на проект согласно член 24-а од Законот за данокот на додадена вредност, го пријавува прометот на добра и услуги до даночниот орган по електронски пат преку е-Даноци https://etax-fl.ujp.gov.mk.
Пријавувањето на прометот се врши со поднесување на “Пријава за промет на добра и услуги ослободен од данок на додадена вредност согласно член 24-а од Законот за данокот на додадена вредност” (образец “ДДВ-ПЕФ-ДО”), која е достапна на системот на е-Даноци.
Врз основа на податоците од Пријава за промет на добра и услуги ослободен од данок на додадена вредност согласно член 24-а од Законот за данокот на додадена вредност” (образец “ДДВ-ПЕФ-ДО”), даночниот орган генерира “Фактура за промет ослободен од данок на додадена вредност согласно член 24-а од Законот за данокот на додадена вредност” (образец “ДДВ-ФП-ДО”), по електронски пат преку е-Даноци https://etax-fl.ujp.gov.mk.
Вршителот на прометот ја печати и ја потпишува генерираната фактурата, по што му доставува еден примерок од фактурата на примателот на прометот.
Согласно претходнонаведеното доколку станува збор за фактури кои се издадени пред датумот на започнување на проектот наведен во решението на Управата за јавни приходи, наведените фактури не се ослободени од ДДВ согласно член 24-а од ЗДДВ. Исто така не се ослободени од ДДВ во смисла член 24-а фактурите издадени по датумот на завршување на проектот (датумот на завршување на поектот наведен во решението од УЈП).
