Новоосновано трговско друштво ќе се занимава со дејност купување и продавање на станбени единици (станови). Становите ќе се купуваат со цел да се препродадат по повисока цена (трговија) и можно е да се купат и нови станови во градба од инвеститор но и стари станови од физички или правни лица. Кој би бил третманот на оваа ситуација од ДДВ? Дали постои право на одбовка на влезно ДДВ, дали треба да се смета излезно ДДВ и дали воопшто фирмата треба да се регистрира за цели на ДДВ кога ќе го надмине законски пропишаниот праг на промет?
Согласно член 2 став 1 од Законот за данокот на додадена вредност, предмет на оданочување со данокот на додадена вредност е прометот на добра и услуги кој се врши со надоместок во земјата, од страна на даночен обврзник во рамките на неговата стопанска дејност и увозот на добра.
Промет на добра во смисла на овој закон претставува преносот на правото на располагање со движен или недвижен материјален имот. Согласно член 23 точка 1 од ЗДДВ, се ослободува од данок на додадена вредност, без право на одбивка на претходниот данок, прометот на станбени згради и станови, во оној дел, во кој истите се користат за станбени цели, со исклучок на првиот промет,кој ќе се изврши во период до пет години по изградбата.
Бидејќи првиот промет на станбени згради и станови во рок од пет години по изградбата е исклучен од даночното ослободување, даночното ослободување според член 23 точка 1 од ЗДДВ ги опфаќа:
- втората или натамошната испорака во рок од или надвор од петгодишниот период;
- првата испорака по истек на петгодишниот период по изградбата
Согласно член 51 став 1 од ЗДДВ сите даночни обврзници, чиј вкупен промет во изминатата календарска година надминал износ од 2.000.000 денари или чиј вкупен промет се предвидува на почетокот од вршењето на стопанската дејност дека ќе го надмине износот или во текот на годината го надмине износот обврзани се за регистрација за данокот на додадена вредност. Обврската за регистрација за данокот на додадена вредност не се однесува за даночни обврзници во смисла на член 32 точка 4 и член 46 на ЗДДВ.
Согласно член 51 став 2 од ЗДДВ вкупен промет претставува збир на прометот што го направил обврзникот во текот на календарската година и кој е предмет на оданочување според член 2, точка 1 на овој закон, вклучувајќи го и данокот кој отпаѓа на него, освен прометот ослободен од данок без право на одбивка на претходниот данок. Ако даночниот обврзник ја вршел својата дејност само во еден дел од календарската година, фактичкиот вкупен промет се пресметува на ниво на вкупен промет за целата календарска година.
Согласно напред наведеното, вториот промет на станови е ослободен од ДДВ без право на одбивка на претходен данок согласно член 23 точка 1 од ЗДДВ и наведениот промет не влегува во вкупниот промет на даночниот обврзник за цели на ДДВ регистрација согласно член 51 од ЗДДВ.
Почитувани, потребно ни е Ваше мислење во врска со следнава ситуација: наш клиент се занимава со рентање на деловен и станбен простор. Се работи за ДДВ обврзник. Конкретниот објект за кој се однесува прашањето е стан. Денес станот се издава под наем на физичко лице, за станбени цели. Дали во согласност со член 23, став 1, точка 2, нашиот клиент треба да фактурира без да прикаже ДДВ?
Ослободен од данок е само прометот на изградени станови и станбени згради. Поимот “изграден” го претставува моментот на изготвување на записникот за техничка исправност на објектот. Станбената зграда или станот се смета за изградена во моментот на утврдување во записникот за техничката исправност на објектот.
Согласно член 23 точка 2 од ЗДДВ, се ослободува од данокот на додадена вредност без право на одбивка на претходен данок изнајмувањето на станбени објекти и станови, доколку истите се користат за станбени цели.
Даночното ослободување не важи за изнајмувањето станбени простории и простории за ноќевање од страна на хотели, гостилници, пансиони и слични институции заради привремено сместување на трети лица.
Согласно напред наведеното ослободен од данок на додадена вредност без право на одбивка на претходен данок е прометот од изнајмување на станбени објекти и станови, доколку истите се користат за станбени цели. Даночните обврзници кои вршат дејност изнајмување на станови за станбени цели немаат обврска да пресметaат данок на додадена вредност на услугата за изнајмување на станови, но истовремено немаат право на одбивка на претходен данок за влезните исполнувања (набавката на стан, трошоци за одржување на станот и сл.).
