Македонско правно лице кое се бави со хотелиерство наплатува преку платформата на Booking. Поради откажување на резервација, македонскиот хотел наплатува надомест за откажаната резервација. Фактички физичкото лице кое требало да дојде како гостин воопшто не се појавило и во последен момент ја откажало резервацијата. Дали во овој случај при наплата на надоместокот за откажување на резервацијата треба да се засмета и ДДВ (дали има промет и кое би било местото на евентуалниот промет). Дополнително, за сите реализирани резервации, платформата Booking со седиште во Холандија испраќа фактура до македонскиот хотел. Дали овој настан има импликации од аспект на ЗДД (конкретно дали се плаќа задржан данок)?
Од аспект на ЗДДВ
Согласно член 2 точка 1 од Законот за данокот на додадена вредност, предмет на оданочување со данокот на додадена вредност е прометот на добра и услуги кој се врши со надоместок во земјата од страна на даночниот обврзник во рамките на неговата стопанска дејност.
Промет на добра, во смисла на член 3 став 1 од ЗДДВ, претставува преносот на правото на располагање со движен или недвижен материјален имот. Промет на услуги претставува секоја дејност која не е промет на добра во смисла на член 3 од ЗДДВ (член 6 став 1 од ЗДДВ).
Прометот на добра и услуги подлежи на оданочување со данокот на додадена вредност, само ако истиот се извршува со надоместок (размена на исполнувања). Размената на исполнувања претпоставува дека постојат исполнувач и примател на доброто или корисник на услугата и дека за прометот постои противисполнување (надоместок). Размена на исполнувањата може да настапи само ако прометот е насочен кон прием на противисполнување и ако со тоа се иницира саканото, очекуваното или можното противисполнување, така што на крај ќе бидат заемно поврзани меѓусебно извршените исполнувања.
Договорните пенали, кои се плаќаат заради неисполнување на договори имаат карактер на обесштетување.
Согласно напред наведеното, сметаме дека надоместоците за откажана резервација (неисполнување на договорот), имаат карактер на обештетување и кај нив недостасува размена на исполнувања односно не претставува промет кој што е предмет на оданочување со ДДВ.
Од аспект на Закон за данокот на добивка
Задржувањето на данокот на приходот исплатен на странски правни лица е регулирано со глава IV. Задржување на данок на приход платен на странски правни лица (член 20 до 24) од Законот за данок на добивка, како и глава V. Задржување на данок на приход платен на странски правни лица (член 10 до 12) од Правилникот за начинот за пресметување и уплатување на данокот на добивка и спречување на двојно ослободување и двојно оданочување (во понатамошниот текст ПДД).
Согласно член 20 од ЗДД, освен ако поинаку не е регулирано со Меѓународните договори за одбегнување на двојно оданочување, домашно правно лице, домашно физичко лице – регистрирано за вршење на дејност и странско правно лице или физичко лице – нерезидент со постојана деловна единица во Република Македонија, кои вршат исплата на приходи на странско правно лице наведени во членот 21 од овој закон, се должни при исплатата на приходот да го задржат и да го уплатат данокот на соодветната уплатна сметка истовремено со исплатата на приходот.
Согласно член 21 став 1 од ЗДД, задржувањето на данок се применува на следниве приходи, без оглед дали се исплатени во Република Македонија или во странство: 1. приход од дивиденди; 2.приход од камата од резидент; 3. приход од камата од нерезидент кој има постојана деловна единица во Република Македонија, ако каматата е на трошок на постојаната деловна единица; 4.приход од авторски хонорар исплатен од резидент; 5. приход од авторски хонорар исплатен од нерезидент со постојана деловна единица во Република Македонија, ако авторскиот хонорар е на трошок на постојаната деловна единица; 6.приход од забавни или спортски активности кои се вршат во Република Македонија; 7. приход од вршење на менаџмент, консалтинг, финансиски услуги и услуги на истражување и развој, ако приходот е исплатен од резидент или е на трошок на постојаната деловна единица во Република Македонија; 8. приход од осигурителни премии за осигурување или реосигурување од ризици во Република Македонија; 9. приход од телекомуникациски услуги меѓу Република Македонија и странска држава и 10. приход од закуп на недвижности во Република Македонија.
Според изнесеното и информациите наведени во Вашето прашање, сметаме дека исплатата на приход кон странското правно лице е услуга која не е наведена во член 21 од ЗДД и не подлежи на оданочување со задржан данок.
Правен субјект кој се занимава со трговија како главна дејност отвара подружница за рент-а-кар, преку која ќе врши дополнителна дејност – изнајмување на возила. За цели на таа дејност ќе набави патнички возила. Дали за овие возила има право на одбивка на влезен данок (возилата ќе се користат стриктно за изнајмување, согласно шифрата на дејност на подружницата, но главната дејност е сосема трета)?
Согласно член 2 став 1 од ЗДДВ предмет на оданочување со данокот на додадена вредност е прометот на добра и услуги кој се врши со надоместок во земјата од страна на даночниот обврзник во рамките на неговата стопанска дејност.
Согласно член 3 став 1 промет на добра во смисла на овој закон претставува преносот на правото на располагање со движен или недвижен материјален имот.
Според член 9 став 1 од ЗДДВ, даночен обврзник е лице кое трајно или повремено самостојно врши стопанска дејност, независно од целите и резултатите од оваа дејност.
Под стопанска дејност во смисла на став 1 од член 9 од ЗДДВ се подразбира секоја дејност на производителите, трговците и лицата кои извршуваат услуги, која има за цел остварување на приходи, вклучувајќи ги дејностите од областа на рударството, земјоделството и шумарството, како и отстапувањето на материјални и нематеријални добра за нивно користење.
Кон стопанската активност (претприемачки потфат) припаѓаат сите дејности во смисла на член 9 став 2 од ЗДДВ на еден единствен даночен обврзник. Подружници, филијали и други поединечни организациони делови претставуваат составен дел од единствениот претприемачки потфат на еден даночен обврзник.
Согласно член 33 став 1 од ЗДДВ претходен данок е износот за кој се намалува данокот на додадена вредност што се должи за извршениот промет за одреден даночен период. Согласно член 33 став 2 од ЗДДВ претходниот данок од став 1 на овој член се однесува на:
- Данокот на додадена вредност за прометот кој е извршен спрема даночниот обврзник од страна на други даночни обврзници;
- Данокот на додадена вредност за плаќања, кои даночниот обврзник ги извршил за промет во смисла на точка 1 од овој став, кој сеуште не е извршен спрема него и
- Данокот на додадена вредност кој е платен за увозот на добра.
Согласно член 34 став 1 од ЗДДВ правото на одбивка според член 33 на овој закон може да се оствари:
- Ако даночниот обврзник ги употребува набавените или увезените добра, односно примените услуги за цели на неговата стопанска дејност;
- Врз основа на фактура која е издадена во согласност со членовите 53 и 53-б од овој закон или фискална сметка чиј вкупен промет не надминува 6.000 денари издадена согласно со Закон за регистрирање на готовински плаќања, или царинска декларација во која е посебно искажан платениот данок за увозот или актите и Извештаите од членот 53 став (2) од овој закон и ако тие документи се евидентирани во книговодството на даночниот обврзник.
Согласно член 34 став 2 од ЗДДВ правото на одбивка на претходниот данок настанува во моментот, во кој се исполнети сите услови според член 33 на овој закон и според став 1 од овој член
Согласно член 35 став 1 точка 2 од ЗДДВ даночниот обврзник нема право на одбивка на претходниот данок за набавки, производство и увоз на велосипеди, моторни возила со помалку од четири тркала (категорија L), возила за превоз на патници, кои покрај седиштето на возачот, имаат најмногу до осум седишта и чија најголема маса не надминува 3500 кг (категорија М1), исклучувајќи ги возилата за комбиниран превоз, летала, пловни објекти, како и резервни делови, гориво и потрошен материјал за нив, нивно изнајмување, одржување и поправка и за други услуги поврзани со нивно користење. Ова не важи во случаите, кога даночниот обврзник ги користи превозните средства или другите добра во календарската година исклучиво за следниве дејности:
- промет со наведените превозни средства и други средства,
- изнајмување на наведените превозни средства (на пр. од страна на рентакар-фирми или друштва за лизинг на превозни средства),
- превоз со наведените превозни средства,
- обука на возачи со нив,
- одржување и поправка на наведените превозни средства и други добра.
Согласно претходно наведеното, наше мислење е дека за набавените возила кои ќе се користат за рент а кар / изнајмување на трети лица постои право на одбивка на претходниот данок имајќи во предвид дека подружницата претставува составен дел од единствениот претприемачки потфат на даночниот обврзник.
