Како еден вид на програма за лојалност и зголемување на продажбата, продаваме вредносна картичка за 1.000 денари, за која клиентот добива кредит за трошење од 1.100 денари (фактички клиентот е награден со бонус од 10 % од вредноста на картичката). Со оваа картичка клиентот ќе може да купува производи од фирмата – продавач на картичката. Дали постојат даночни импликации од аспект на ДДВ и данок на личен доход за дополнителните 100 денари кои како бонус ги добива клиентот?
Од аспект на ЗДЛД
Согласно член 3 од Законот за данок на личен доход, под личен доход се подразбираат следните видови доход остварени во земјата и во странство: 1) доход од работа; 2) доход од самостојна дејност; 3) доход од авторски и сродни права; 4) доход од продажба на сопствени земјоделски производи; 5) доход од права од индустриска сопственост; 6) доход од закуп и подзакуп; 7) доход од капитал; 8) капитални добивки; 9) добивки од игри на среќа; 10) доход од осигурување и 11) друг доход.
На оданочување подлежи доходот од ставот 1 на овој член што е остварен во пари, во хартии од вредност, во натура, или во некој друг вид.
Согласно изнесеното, впишаниот бонус од 100 денари поединечно на вредносни картички на лојалните клиенти кој ќе го потрошат во компанијата која го дава бонусот не се предмет на оданочување согласно одредбите од Законот за данокот на личен доход, од причини што дадените бонуси не се резултат на некоја дејност на физичките лица, туку преставуваат погодност која е резултат на потрошувачката.
Од аспект на ЗДДВ
Согласно член 2 точка 1 од Законот за данокот на додадена вредност, предмет на оданочување со данокот на додадена вредност е прометот на добра и услуги кој се врши со надоместок во земјата од страна на даночниот обврзник во рамките на неговата стопанска дејност.
Прометот подлежи на оданочување со данокот на додадена вредност само ако истиот се извршува со надоместок. Размената исполнувања претпоставува дека постојат исполнувач и примател на доброто или корисник на услугата и дека за прометот постои противисполнување (надоместок).
За претпоставка на размена на исполнувања, прометот и противисполнувањето мора да стојат во меѓусебна врска. Размената на исполнувања може да настапи само ако прометот е насочен кон прием на противисполнување, така што на крај ќе бидат заемно поврзани за извршените исполнувања.
Според член 3 став 1 од ЗДДВ како промет на добра во смисла на овој закон се смета и преносот на правото на располагање со движен и недвижен материјален имот.
Кон ова при прометот под поимот пренос на правото на располагање се подразбира преносот на економската супстанца на добро од исполнувачот спрема примателот на доброто, кој бил конечно извршен од страна на учесниците на прометот и за кој искажале волја страните на прометот.
Според член 6 став 1 од ЗДДВ како промет на услуги се смета секоја дејност која не е промет на добра во смисла на член 3 од ЗДДВ.
Согласно член 31 став 1 точка 1 од ЗДДВ даночниот долг настанува во моментот кога е извршен прометот на доброто односно во моментот на пренос на правото на рсполагање, додека кај услугите согласно истиот член став 1 точка 2 даночниот долг за ДДВ настанува во моментот кога услугата е целосно извршена. Кога плаќањето е извршено пред извршувањето на прометот, време на настанување на даночниот долг е моментот кога е добиено плаќањето, во висина на данокот.
Земајќи го во предвид горе наведеното, на мислење сме дека при давањето на вредносните картички немате обврска да пресметате данок на додадена вредност. ДДВ ќе пресметате во моментот кога ќе се изврши прометот на добрата спрема купувачите кои ќе платат со вредносните картички и ќе се пресмета ДДВ по стапка која е адекватна на стапката која е применлива за производите кои ги подигнал клиентот при користење на картичката.
Градежна фирма – регистриран ДДВ обврзник во Македонија гради трговски центар на територијата на нашата држава. За изведување на дел од градежните работи ангажира фирма од странство, која нема регистрирано седиште во нашата држава а нема ниту подружница. Фирмата од странство извршува градежни работи и фактурира во евра. Дали градежната фирма, примател на прометот и домашен даночен обврзник, треба да постапи според член 32 точка 4 и да пресмета, искаже побарување и обврска за ДДВ, како и да го пријави износот во ДДВ пријава?
Согласно член 2 точка 1 од Законот за данокот на додадена вредност, предмет на оданочување со данокот на додадена вредност е прометот на добра и услуги коj се врши со надоместок во земјата од страна на даночниот обврзник во рамките на неговата стопанска дејност.
Промет на услуги претставува секоја дејност која не е промет на добра во смисла на член 3 од ЗДДВ (член 6 став 1 од ЗДДВ).
Кај прометот на услуги оданочувањето според член 2 точка 1 од ЗДДВ зависи од тоа дали услугите биле извршени во земјата или надвор од неа. Местото на услугата се утврдува според член 14 од ЗДДВ. Неопходноста за утврдување на местото на услугата секогаш се појавува кога услугата фактички се врши во странство или кога вршителот или корисникот на услугата е резидентен во странство.
За место на прометот на услугата согласно член 14 став (4), точка 2 од ЗДДВ, се смета местото каде што се наоѓа недвижниот имот, кога се работи за услуга во врска со тој имот, вклучувајќи го и посредувањето при промет со недвижен имот, услугите од страна на експерти и агенти за недвижен имот, проценката на недвижен имот, провизиите за сместување во областа на хотелиерството или слична област како што се сместувачки кампови или локации наменети за кампување кои функционираат како кампови/места за сместување, гарантирање на права за користење на недвижен имот и услуги за подготовка и координација на градежни активности, како што се архитектонски услуги и активности поврзани со надзор на градежни активности.
Согласно член 32 точка 4 од ЗДДВ, даночен должник за данокот на додадена вредност е примателот на доброто или корисникот на услугата, доколку истиот е даночен обврзник или институција во смисла на член 10 став 1 од ЗДДВ, во случај на промет извршен од страна на даночен обврзник кој нема ниту седиште, ниту подружница во Република Македонија.
Во ваков случај, даночните обврзници од земјата, како приматели на доброто или корисници на услугата, се должни, наместо даночниот обврзник-резидент во странство, да го пресметаат, пријават и платат данокот кој настанал за прометот извршен спрема нив од странскиот даночен обврзник кај надлежниот даночен орган.
Даночниот обврзник-примател на исполнувањето е должен да стави забелешка на фактурата во врска со тоа кој износ на данок го долгува според член 32 точка 4 од ЗДДВ и да го плати данокот (член 6 од Правилникот за спроведување на ЗДДВ).
Ако данокот на додадена вредност го должат лица кои не се регистрирани за целите на ДДВ за промет извршен од даночни обврзници кои не се резиденти во земјата, во тој случај постои обврска на поднесување на ДДВ пријава само за даночните периоди во кои се долгува ДДВ според член 32 точка 4 од ЗДДВ.
Во случај кога одредена услуга се врши кон корисник на ТИРЗ или кога услугата фактички се врши во ТИРЗ, за цели на оданочување со ДДВ важно е да се утврди местото на прометот на услугата согласно членот 14 од ЗДДВ. Доколку местото на промет на услугата кон корисник на ТИРЗ, е во ТИРЗ, таквата услуга нема да подлежи на оданочување со ДДВ.
Согласно напред наведеното, кога се ангажира странско правно лице да врши градежни услуги при изградба на трговски центар во земјата, согласно членот 14 став (4), точка 2 од ЗДДВ, за место на промет на услугата се смета местото каде што се наоѓа недвижниот имот. Во ваков случај домашниот даночен обврзник кој е примател на услугата е должен, наместо даночниот обврзник – резидент во странство, да го пресмета, пријави и плати данокот на додадена вредност (полиња 12 и 13 од ДДВ-04, доколку се работи за промет оданочив по општа стапка од 18%). Истовремено, доколку прометот кој е примен ги исполнува стандардните услови за остварување на право на одбивка домашниот даночен обврзник прикажува и влезно ДДВ во ДДВ пријавата (полиња 23 и 24 од ДДВ-04).
