Странско правно лице сака да го продаде својот удел во македонско трговско друштво (фирма „ќерка“), на друго македонско друштво. Влогот на странското друштво во фирмата „ќерка“ изнесува 9.000.000 денари, додека цената по која го продава уделот изнесува 5.000.000 денари. Дали при планираната продажба на уделот треба да се пресмета и плати ДДВ, односно дали преносот на уделот претставува промет од аспект на ЗДДВ?
Согласно член 2 точка 1 од Законот за данокот на додадена вредност, предмет на оданочување со данокот на додадена вредност е прометот на добра и услуги кој се врши со надоместок во земјата од страна на даночниот обврзник во рамките на неговата стопанска дејност.
Прометот на добра и услуги подлежи на оданочување со данокот на додадена вредност, само ако истиот се извршува со надоместок (размена на исполнувања). Размената на исполнувања претпоставува дека постојат исполнувач и примател на доброто или корисник на услугата и дека за прометот постои противисполнување (надоместок).
Размената на исполнувања може да настапи само ако прометот е насочен кон прием на противисполнување и ако со тоа се иницира саканото, очекуваното или можното противисполнување, така што на крај ќе бидат заемно поврзани меѓусебно извршените исполнувања.
Согласно член 23 став 5 алинеја б) од ЗДДВ, се ослободува од данок на додадна вредност без право на одбивка на претходниот данок, прометот, вклучувајќи го посредувањето, во врска со акции, удели во претпријатија или здруженија, обврзници и други хартии од вредност, освен чување и управувањето со хартии од вредност.
Следствено, прометот на удели е ослободен од ДДВ.
Дали трошоците направени за организација на настан – team building, се даночно признати, во поглед на ДДВ, ДЛД и ДД?
Настанот се организира за вработените лица со цел мотивација и зближување на вработените, со крајна цел нудење подобра услуга на клиентите.
Согласно член 3 од Законот за данок на личен доход, под личен доход се подразбираат следните видови доход остварени во земјата и во странство: 1) доход од работа; 2) доход од самостојна дејност; 3) доход од авторски и сродни права; 4) доход од продажба на сопствени земјоделски производи; 5) доход од права од индустриска сопственост; 6) доход од закуп и подзакуп; 7) доход од капитал; 8) капитални добивки; 9) добивки од игри на среќа; 10) доход од осигурување и 11) друг доход.
На оданочување подлежи доходот од ставот 1 на овој член што е остварен во пари, во хартии од вредност, во натура, или во некој друг вид.
Согласно член 71 став 1 од ЗДЛД друг доход во смисла на овој закон е секој доход кој не се смета за доход на физичките лица од членот 3 точки 1), 2), 3), 4), 5), 6), 7), 8), 9) и 10) од овој закон, и не е изземен од оданочување со одредбите од членот 12 од овој закон.
Основа за пресметување на данокот на доход од членот 71 од овој закон е бруто-доходот согласно член 72 од ЗДЛД.
Според член 80 став 1 точка 1 од ЗДЛД, аконтација на данокот на доход се плаќа по одбивка, односно исплатувачот на доходот го пресметува, задржува и плаќа данокот на доход за обврзникот при секоја исплата и за друг доход.
Согласно член 84 од ЗДЛД, аконтација на данокот на доход од член 80 став 1 точка 1) од ЗДЛД пресметува исплатувачот за секој обврзник и за секој поединечно исплатен доход.
Според член 85 од ЗДЛД, исплатувачот од членот 84 од овој закон, пред секоја исплата на доходот на кои аконтацијата на данокот се плаќа по одбивка, е должен до органот за јавни приходи да достави пресметка за бруто доходот, одбитоците, пресметаниот данок по одбивка и нето-доход за исплата, за секој обврзник поединечно.
Согласно член 92 став 1 од ЗДЛД, исплатувачот на доходот од член 80 од овој закон за кој аконтацијата на данокот се плаќа по одбивка е должен задржаниот данок да го уплати при секоја поединечна исплата, на соодветно утврдена даночна основа.
Во пресметката износот на остварениот доход се искажува како Вид на доход Т11 Друг доход и подвид на доход S11.2. Друг доход а како начин на исплата, исплата на друг начин.
Следствено, правното лице има обврска да пресмета и плати данок на личен доход за надоместувањето на трошоците за тим билдинг за вработените лица, имајќи го во предвид член 3 став 2 и член 71 став 1 од ЗДЛД со поднесување на електронска пресметка да пресмета и плати данок на личен доход согласно член 71 од ЗДЛД.
Од аспект на Законот за данок на додадена вредност
Согласно член 33 од Законот за данокот на додадена вредност претходен данок е износот за кој се намалува данокот на додадена вредност што се должи за извршениот промет за одреден даночен период.
Претходниот данок се однесува на:
1.Данокот на додадена вредност за прометот кој е извршен спрема даночниот обврзник од страна на други даночни обврзници;
2.Данокот на додадена вредност за плаќања кои даночниот обврзник ги извршил за промет кој сеуште не е извршен спрема него и
3.Данокот на додадена вредност кој е платен за увозот на добра.
Правото на одбивка, согласно член 34 став 1 од ЗДДВ, даночниот обврзник може да го оствари ако набавените или увезените добра, односно примените услуги ги употребува за цели на неговата стопанска дејност, врз основа на фактура која е издадена во согласност со член 53 и 53-б од ЗДДВ, или царинска декларација во која е посебно искажан платениот данок за увозот или актите и Извештаите од членот 53 став 2 од ЗДДВ и ако тие документи се евидентирани во книговодството на даночниот обврзник.
Правото на одбивка на претходниот данок настанува во моментот во кој се исполнети сите услови пропишани со членовите 33 и 34 од ЗДДВ. Исклучоците во поглед на враќање на претходниот данок се регулирани со членот 35 од ЗДДВ.
Согласно член 35 од ЗДДВ даночниот обврзник нема право на одбиток на претходниот данок за: согласно точка 5. Издатоци за превоз на лица и точка 6. Издатоци за сместување во хотели или слични објекти и за исхрана со исклучок на издатоци за кетеринг за лица ангажирани од филмскиот продуцент, при производство на филм наменет за јавно прикажување.
Согласно напред наведеното, нема право на одбивка на влезно ДДВ од фактурата за разонода, од туристичката агенција или фактурите за превозот и хотелот, согласно член 35 точка 5 и точка 6 од ЗДДВ.
Од аспект на законот за данок на добивка
Согласно член 7 од Законот за данокот на добивка, основа за пресметување на данокот од добивка е добивката која се утврдува во даночниот биланс.
Основа за пресметување на данокот од добивка се утврдува како разлика меѓу вкупните приходи и вкупните расходи на даночниот обврзник во износи утврдени согласно со прописите за сметководството и сметководствените стандарди.
Според член 8 од ЗДД, основата од членот 7 став 2 од ЗДД, се зголемува за непризнаените расходи и помалку искажаните приходи за даночни цели.
Согласно член 9 став 1 точка 1 од ЗДД, како непризнаени расходи за даночни цели се сметаат расходите кои не се поврзани со вршење на дејност на субјектот, односно не се непосреден услов за извршување на таа дејност и не се последица од вршењето на таа дејност.
Оттаму и трошокот за “team building” не е непосреден услов за вршење на дејност и не би се сметал за признат расход за цели на данокот на добивка.
Новооснована градежна фирма почнува со подготвителни активности за објект. Објектот е во почетна фаза на изградба, но фирмата веќе почнува со продажба и прима аванси во износ од 5.000.000 денари.
Дали врз основа на потпишаните преддоговори и добиените аванси фирмата треба да се регистрира како ДДВ обврзник?
Согласно член 2 точка 1 од Законот за данокот на додадена вредност, предмет на оданочување со данокот на додадена вредност е прометот на добра и услуги кој се врши со надоместок во земјата од страна на даночниот обврзник во рамките на неговата стопанска дејност.
Според член 3 став 1 од ЗДДВ, промет на добра претставува преносот на правото на располагање со движен или недвижен материјален имот. Промет на услуги претставува секоја дејност која не е промет на добра во смисла на член 3 од ЗДДВ (член 6 став 1 од ЗДДВ).
Даночен обврзник, во смисла на член 9 став 1 од ЗДДВ е лице кое трајно или повремено самостојно врши стопанска дејност, независно од целите и резултатите од оваа дејност. Даночни обврзници можат да бидат правни и физички лица како и здружување на лица. Даночен обврзник е секој самостојно активен економски субјект кој постојано или повремено врши исполнувања за надоместок. Како правната форма, така и правната способност на вршителот на прометот се небитни.
Под стопанска дејност се подразбира секоја дејност на производителите, трговците и лицата кои извршуваат услуги, која има за цел остварување приходи, вклучувајќи ги дејностите од областа на рударството, земјоделството и шумарството, како и отстапувањето на материјални и нематеријални добра за нивно користење (член 9 став 2 од ЗДДВ).
Согласно член 51 став 1 од ЗДДВ, сите даночни обврзници, чиј вкупен промет во изминатата календарска година надминал износ од 2.000.000 денари или чиј вкупен промет се предвидува на почетокот од вршењето на стопанската дејност дека ќе го надмине износот или во текот на годината го надмине износот обврзани се за регистрација за данокот на додадена вредност.
Вкупен промет претставува збир на прометот што го направил обврзникот во текот на календарската година и кој е предмет на оданочување според член 2 точка 1 од ЗДДВ, вклучувајќи го и данокот кој отпаѓа на него, освен прометот ослободен од данок без право на одбивка на претходниот данок. Ако даночниот обврзник ја вршел својата дејност само во еден дел од календарската година, фактичкиот вкупен промет се пресметува на ниво на вкупен промет за целата календарска година (член 51 став 2 од ЗДДВ).
Даночниот обврзник според член 53 став 1 од ЗДДВ е должен на барање да издаде фактура за прометот извршен спрема други даночни обврзници, а додека според член 53 став 4 од ЗДДВ даночниот обврзник издава фактура за секое плаќање кое го добива однапред (аванс), пред да биде извршен прометот.
Од тоа може да се заклучи дека во случаите од член 53 став 4 од ЗДДВ, прометот сеуште не е извршен, што воедно значи дека и износот на авансот не треба да влезе при пресметувањето на вкупниот промет заради регистрација за цели на данокот на додадена вредност, предвиден во член 51 став 2 од ЗДДВ.
Моментот на настанување даночен долг е дефиниран согласно член 31 од ЗДДВ.
Следствено, износот на авансот не треба да се зема предвид при пресметувањето на вкупниот промет за задолжителна регистрација за цели на ДДВ врз основа на остварен промет, предвиден во член 51 став 2 од ЗДДВ.
